De literatuur van Marokko

De grote hoeveelheid literatuur die Marokko eigen is, werd geschreven door Marokkanen en Al-Andalus in het Arabisch, Berbers en zelfs Frans.

1000-1500 De bloeitijd van de Marokkaanse literatuur

Dit was de periode van de dynastie der Almoraviden en de bloei van de literaire wereld. Dit tijdperk kende veel schrijvers en dichters, waar Ayad ben Moissa, Ibn Bajja, Ibn Sahl, Ibn Khafaja slechts een aantal voorbeelden zijn. In1086 werd er een rijk gesticht gebaseerd op de traditie van de Omajjaden. De sultans van de Almoraviden stimuleerden cultuur en kunst zowel in hun eigen koninkrijk als in de rest van het land. Gedurende het tijdperk 1147- 1269 bloeiden de kunsten onder de Almohad dynastie.

Abu Inan Faris speelde een erg belangrijke rol in de kunst en literaire wereld gedurende de Meriniden dynastie van 1215-1420. Gedurende deze jaren werden vele boeken geschreven, en veel van Marokko’s beroemdste literaire werk stamt uit deze periode. De universiteit van Fez had eveneens een grote invloed op de Marokkaanse literatuur. Zelfs het Soefisme beïnvloedde de Marokkaanse literaire wereld.

1500- 1900 Het ontstaan van privé collecties en bibliotheken

Het was destijds een eer de manuscripten van beroemde schrijvers tot je bezitting te mogen rekenen. Zelfs vandaag de dag zijn er veel privé collecties waar het uiteindelijk niet om een geldelijk gewin gaat, maar meer om de literaire waarde van een manuscript. De ‘koning dichter’ Ahmed Monsour was gedurende deze periode een machtige Saadische heerser. Onder zijn hofhouding bevonden zich vele beroemde dichters, zoals Ahmad Ibn al-Qadi, Abd al-Aziz al-Fishtali. En gedurende het bewind van zijn zoon voegde Ahmed Mohammed al- Maqqari zich eveneens toe aan dit gezelschap. De bibliotheek van Taroudant is enorm beïnvloed door de Saadi dynastie.

De beroemde collectie van de Saadi dynastie is nog steeds te bewonderen en heeft diverse wereldberoemde werken uit diverse tijdsperiodes. De collectie van sultan Zida dat onder andere wereldberoemde liederen, biografieën en historische geschriften bevat, kan in El Escorial in Madrid gevonden worden. Deze collectie bevat eveneens diverse reisverslagen zoals Rihla dat door Ahmad Bennacer geschreven werd. Daarnaast kunnen er diverse religieuze verhandelingen in de collectie gevonden worden, evenals brieven van Muhammad a-Arabi, al- Darqawi enzovoorts.

De rijke en gevarieerde moderne literatuur van Marokko (1930s)

De jaren dertig luidden het begin in van de Marokko’s moderne literatuur. Onder Frans en Spaans protectoraat hadden de intellectuelen in Marokko de kans met zowel de Europese als de Arabische literaire wereld in contact te komen. Het gaf hen de kans hun eigen cultuur te verweven met andere culturen. Met het bouwen van de Koutoubia Moskee in Marrakesh kwam dit proces pas echt in een snelstroom terecht en de jaren dertig werden het tijdperk van uitbreiding en vernieuwing. Deze moskee werd erg beroemd en populair onder schrijvers dankzij de geweldige collectie boeken en manuscripten die het huisvestte. Veel schrijvers doneerden hun werk aan deze bibliotheek gedurende de jaren ’50 en ’60.

De moderne literatuur kwam tot leven in werken van Mohamed Choukri, Driss Chraibi, Mohammad Zafzaf en ook Dris El Khouri. Doordat deze moskee een artistieke toevluchtshaven is geworden is de oorsprong van veel wereldberoemde werken hier terug te vinden. Voorbeelden van andere wereldberoemde schrijvers zijn Paul Bowles, Tennessee Williams, Brion Gysin en William S. Burroughs. De ‘Souffles’ is een groep van schrijvers die een voordracht hebben gedaan in 1972. Voordrachten zijn eveneens een belangrijk onderdeel van Marokkaanse cultuur en kunnen in het Marokkaans Arabisch gedaan worden of in Amazigh.